List do Kolosan 1:15-20

List do Kolosan 1:15-20 - treść:
(15) On jest obrazem Boga niewidzialnego, pierworodnym wszelkiego stworzenia. (16) W Nim bowiem zostało stworzone wszystko w niebiosach i na ziemi: rzeczy widzialne i niewidzialne, czy to trony, czy panowania, czy zwierzchności, czy władze – wszystko przez Niego i dla Niego zostało stworzone. (17) On też jest przed wszystkim i wszystko istnieje dzięki Niemu, (18) On jest Głową Ciała – Kościoła, On jest początkiem, pierworodnym spośród umarłych, aby we wszystkim mieć pierwszeństwo. (19) Bóg bowiem postanowił, aby w Nim zamieszkała cała pełnia (20) I aby przez Niego pojednać wszystko z sobą, czy to na ziemi, czy w niebiosach, czyniąc pokój przez krew Jego krzyża.”

On jest obrazem Boga niewidzialnego (Kolosan 1:15)

Słowo „εἰκών” (eikon) obraz ma bardzo podobne znaczenie do innego – „μορφή” (morphe) (por. Filipian 2:6). Jezus pytał:

I zapytał ich: Czyja to podobizna (obraz – NT Rakowski) i napis? (Mateusza 22:20; P. Ekum.)

Wizerunek na monecie stanowił jedynie graficzną reprezentację Cezara, a nie samym Cezarem; podobnie Chrystus nosi obraz Boga (jak pierwszy Adam stworzony na obraz Boga), nie będąc samym Bogiem.

Dla Pawła Bóg jest niewidzialny – Chrystus, będąc człowiekiem, jest z samej definicji widzialny. Chrystus jako widzialny reprezentant Boga daje nam poznać Go i Jego charakter, ale nie czyni z Chrystusa samego Boga.

Pierworodny wszelkiego stworzenia (Kolosan 1:15)

Bycie pierworodnym stanowi nie lada wyzwanie dla apologetów Trójcy – Chrystus jako stworzony jest nie do pogodzenia z tradycyjną doktryną. Tłumaczenie „praprzyczyna wszelkiego stworzenia” (B. Ewangeliczna) jest problematyczne; słowo πρωτότοκος (prototokos) może mieć znaczenie przenośne – w LXX zazwyczaj odnosi się do pierwszeństwa przy narodzinach, jednak w Wyjścia 4:22 i Jeremiasza 31:9 to naród jest pierworodnym, natomiast w Psalmie 89:27 to król zostaje ustanowiony pierworodnym – te trzy przykłady wskazują na pierwszeństwo niekoniecznie w kontekście biologicznym.

Jednak takie odczytanie słowa w Kolosan 1:15 powoduje, że preegzystencja Chrystusa nie jest osią sporu, co dla czytelników Nowego Testamentu (zrodzenie Syna następuje przy zmartwychwstaniu, a nie w nigdzie niewymienionym momencie przed narodzinami w Betlejem – Dzieje 13:33: „Bóg na nas jako ich potomkach spełnił tę obietnicę zmartwychwskrzeszając Jezusa. Tak też jest napisane w Psalmie drugim który mówi: Ty jesteś moim Synem. Ja dziś zrodziłem Ciebie”)

„wszystko przez Niego i dla Niego zostało stworzone” (Kolosan 1:16)

διά (dia) przez i  εἰς (eis) – dla – nawet jeśli odczytywane w kontekście stworzenia z Ks. Rodzaju (por. akapit Nowe stworzenie poniżej) wskazują, że Chrystus był instrumentem działania Stwórcy (διά z biernikiem oznacza także „ze względu na niego, tutaj z dopełniaczem, więc takie tłumaczenie jest mniej prawdopodobne, por. Nowa Biblia Gdańska i ” z powodu Niego”). 

On też jest przed wszystkim (Kolosan 1:17)

Greckie „πρό” (przed) nie musi oznaczać lokalizacji w czasie, ale hierarchię ważności – Jezus zostaje uczyniony Panem (por. Dzieje 2:36). Zwraca uwagę czas teraźniejszy – „on jest przed wszystkim” (αὐτός ἐστιν πρὸ πάντων); Paweł nie ma tu na myśli preegzystencji, ale wywyższenie Chrystusa. Katolicka Biblia Warszawsko-Praska i „On zaś sam istniał, nim cokolwiek zaistniało” to pójście dalej niż mówi wprost grecki tekst. Natomiast dobrze ducha tekstu oddaje inne katolickie tłumaczenie E. Dąbrowskiego – „On stoi na czele wszystkiego”. 

Aby, w Nim zamieszkała cała pełnia (Kolosan 1:19)

Biblia Warszawska (1975 r.) dodaje do tekstu „pełnia boskości„, czego brak w tekście greckim.

Kolosan 1:15-20: nowe stworzenie

Temat Nowego stworzenia to stały element teologii Pawła, por.:
* 2 Koryntian 5:17
* Galacjan 6:15
* Efezjan 2:10
* Efezjan 2:14-15
* Efezjan 4:24
* Kolosan 3:10

Zwróćmy uwagę szczególnie na ostatni werset, który również pochodzi z Listu do Kolosan:

a przyoblekli nowego, który wciąż się odnawia ku głębszemu poznaniu [Boga], na obraz Tego, który go stworzył.

Nowe narodzenie człowieka to rzeczywistość, której Paweł poświęca dużo miejsca, również w Kolosan 1.